Baarmoederhalskanker
Tweede vaccin nu beschikbaar
Vaccinatie en bevolkingsonderzoek biedt vrouwen de best mogelijk bescherming tegen baarmoederhalskanker
Jaarlijks overlijden in Nederland zo’n 200 vrouwen aan baarmoederhalskanker. Vrijwel altijd is de oorzaak een infectie met het Humaan Papilloma Virus (HPV). Zo’n infectie is verraderlijk omdat er zelden symptomen zijn en men dus niet weet of er sprake van een besmetting is. Sinds kort bestaat de mogelijkheid om infectie met HPV te voorkomen met vaccinatie. Dat is, naast een regelmatig uitstrijkje, nu de beste manier om vrouwen te beschermen tegen baarmoederhalskanker.
HPV wordt overgebracht door seksueel contact. Het virus komt het meest voor bij jongere vrouwen en mannen. Bij onderzoek in Amerika bleek 30 procent van de jongere vrouwen binnen een jaar na de eerste geslachtsgemeenschap geïnfecteerd te zijn. Maar ook oudere vrouwen lopen risico als gevolg van herinfectie. Naar schatting loopt 80 procent van alle vrouwen tijdens haar leven een HPV-infectie op. Het gebruik van condooms vermindert de kans op infectie, maar kan die niet altijd voorkomen.
Er zijn zo’n 100 typen bekend van het virus. De typen 16 en 18 veroorzaken driekwart van alle gevallen van baarmoederhalskanker in Nederland. Mannen krijgen zelden kanker door HPV, maar kunnen het virus wel doorgeven.
Virus meestal opgeruimd
Een infectie met HPV leidt niet altijd tot baarmoederhalskanker. Het afweersysteem ruimt het virus meestal op. Als het virus langere tijd in de baarmoederhals aanwezig blijft, kunnen er afwijkende cellen ontstaan. Ook deze verdwijnen vaak weer. Maar als dat niet gebeurt, kan baarmoederhalskanker ontstaan. Eerdere infectie met HPV betekent niet dat vrouwen immuun zijn voor volgende infecties. Ook voorkomt het niet dat de infectie een blijvend karakter krijgt.Baarmoederhalskanker ontstaat op de grens van de baarmoederhals en baarmoedermond. Daar kunnen afwijkingen ontstaan in de cellen in het slijmvlies. Die cellen kunnen, soms pas na vele jaren, uitgroeien tot baarmoederhalskanker. De gemiddelde tijd tussen de besmetting met het virus en het ontstaan van baarmoederhalskanker is zo’n 10 tot 15 jaar.
Hoe vroeger, hoe beter
Hoe eerder afwijkingen in de cellen vastgesteld worden, hoe groter de kans om baarmoederhalskanker te voorkomen. Behandelingen zijn dan eenvoudiger, kunnen poliklinisch plaatsvinden en hebben geen nadelig effect op de vruchtbaarheid. Vrouwen in Nederland kunnen vanaf hun 30ste jaar iedere vijf jaar een uitstrijkje laten maken om baarmoederhalskanker in een vroeg stadium op te sporen. Daardoor blijft het aantal ziektegevallen beperkt tot ongeveer 700 per jaar. Ongeveer een derde heeft een dodelijke afloop. De beste aanpak om vrouwen tegen baarmoederhalskanker te beschermen is preventie door vaccinatie tegen HPV, naast een regelmatig uitstrijkje door huisarts of gynaecoloog ter controle op baarmoederhalskanker. Die combinatie zal het vóórkomen van baarmoederhalskanker naar verwachting sterk omlaag brengen.
Over Baarmoederhalskanker
Baarmoederhalskanker is na borstkanker wereldwijd de meest voorkomende vorm van kanker onder vrouwen tussen de 15 en 45 jaar. Ondanks bevolkingsonderzoek (het uitstrijkje) in Nederland wordt jaarlijks bij circa 700 vrouwen de diagnose baarmoederhalskanker gesteld. Jaarlijks overlijden in ons land ruim 200 vrouwen aan deze vorm van kanker. In Europa overlijdt er iedere achttien minuten iemand aan. Vrouwen met een HPV-infectie die roken, hebben bijna twee keer zo veel kans op het ontwikkelen van baarmoederhalskanker. Ook vrouwen bij wie het afweersysteem om een andere reden verzwakt is, bijvoorbeeld door een ernstige ziekte of na een transplantatie, hebben een verhoogde kans op baarmoederhalskanker.
Vaccins
Er zijn twee vaccins op de markt die bescherming bieden tegen de twee meest voorkomende kankerverwekkende typen van HPV (16 en 18). Deze typen zijn samen verantwoordelijk zijn voor ongeveer driekwart van alle gevallen van baarmoederhalskanker. Recent is het vaccin Cervarix van fabrikant GlaxoSmithKline geïntroduceerd. Uit klinisch onderzoek is gebleken dat Cervarix bescherming biedt tegen een aanhoudende infectie door zowel HPV-16 als HPV-18, en ook tegen de voorstadia van baarmoederhalskanker.
Voor meer informatie kan je terecht bij je huisarts. Op dit moment wordt vaccinatie tegen baarmoederhalskanker niet vergoed. Sommige zorgverzekeraars hebben de vaccinatie echter wel in het aanvullende pakket opgenomen.
Kijk voor meerinformatie op www.baarmoederhalskankeronline.nl
